
Malnutrisyon : Böyümə və inkişaf üçün lazım olan qida maddələrinin orqanizmdəki tarazlığı pozacaqnşəkildə qeyri-kafi və ya uyğunsuz alınması nəticəsində ortaya çıxan klinik vəziyyətdir.
Malnutrisyon hər yönüylə qeyri-kafi qidalanma (arıqlıq-wasting, boyun balaca qalması-stunting, qeyri-kafi kilo alma-underweight), qeyri-kafi vitamin və ya mineral alma, çox kilolu olma(overweight), piylənmə (obesity) nəticəsində ortaya çıxan, dieta ilə əlaqədar olan yoluxucu olmayan bir xəstəlikdir
Dünyada 1.9 milyard insan kilolu və ya artıq çəkidən, 462 milyon insan isə kilosunun azolmasından(arıglıgdan) əziyyət çəkir
2020ci il verilərinə görə bütün dünyada 5 yaşdan kiçik 45 milyon uşaq arıg olmagdan (boyuna görə çox arıg) və 38.9 milyon uşag isə kilolu olmag və ya piylənmədən əziyyət çəkir
Malnutrisyondan hər il AİDS, Malyariya və Vərəmin toplamından daha çox uşaq ölür
Günümüzdə 5 yaşdan kiçik uşaq ölümlərinin haradasa yarısının qaynağı qeyri-kafi qidalanmadır
Qeyri-kafi qidalanmanın birbaşa təsirləri kilo itirmə-arıqlama(wasting), qısa boy(stunting), koqnitiv funksiyaların və immun sistemin zəifləməsidir
Ağır vəziytətlərdə vücud həyatda qalmaq üçün əzələlərini və orqanlarını kiçildir
Qeyri-kafi qidalanma zamanı bədən infeksiyonlarla mübarizə etmək qabiliyyətini itirir və sadə bir infeksiya ölümcül seyr edə bilir
Qeyri-kafi qidalanan uşaqların çoxu həyatlarının geri qalan hissəsində öyrənmədə çətinlik çəkir
Şiddətli yetərsiz qidalanmadan qaynaqlanan problemlərin çoxunun qarşısı alına bilsə də, geri döndürülə bilmir...
Qeyri-kafi qidalanmayla ilə əlaqədar olaraq hər il 3.1 milyon uşaq ölməkdədir
5 yaşdan kiçik normal qidalanan uşaqlara nisbətən orta dərəcədə arığlıq ölüm riskini 3 qat artırır
Şiddətli malnutrisyon normal qidalananlara nisbətən ölüm riskini 9 qat artırır
Ona görə də malnutrisyon riskini və malnutrisyonun özünü vaxtında aşkar edib, səbəbini araşdırmaq və səbəbinə görə müalicə etmək çox önəmlidir