Sağlam qidalanma haqqında qısa bilgilər

Uşaqlarda sağlam qidalanma onların böyüməsi, inkişafı və ümumi rifahı üçün çox vacibdir. Uşaqlar üçün sağlam bəslənməni təşviq etmək üçün bəzi praktik məsləhətlər:

1. Balanslı qidalanmaya diqqət edin

Gündəlik yeməklərə bütün qida qruplarını daxil edin:

Zülallar: Yağsız ət, balıq, yumurta, lobya, mərcimək və tofu(soya pendiri).

Karbohidratlar: Qəhvəyi düyü, kinoa, tam buğda çörəyi və yulaf kimi bütün taxıllar.

Sağlam yağlar: qoz-fındıq, avokado və zeytun yağı.

Meyvə və tərəvəz: Müxtəlif rənglərdə və dadlarda olan meyvələri təklif edin.

Süd və ya alternativlər: Süd, pendir, qatıq və ya bitki əsaslı zənginləşdirilmiş alternativlər.

2. Yaşa uyğun porsiya ölçülərini təklif edin

Uşağın yaşına və aktivliyinə uyğun porsiyalar verin.

Həddindən artıq qidalanmadan çəkinin; uşağa nə vaxt doyacağına qərar verməyə icazə verin.

3. Müntəzəm (düzənli) yemək vaxtlarını təşviq edin

Müntəzəm olaraq yemək və qəlyanaltı zamanına riayət edin.

Yeməkləri, xüsusən də günün tempini təyin edən səhər yeməyini atlamayın.

4. Sağlam qəlyanaltılara üstünlük verin

İşlənmiş qəlyanaltıları daha sağlam seçimlərlə əvəz edin:

Təzə meyvələr, humus, qatıq, qoz-fındıq və ya evdə hazırlanmış qranola barları ilə tərəvəz çubuqları.

Şəkərli və duzlu qəlyanaltılardan çəkinin.

5. Şəkər və işlənmiş qidaları məhdudlaşdırın

Şəkərli içkilər, soda, konfet və desertlər kimi qidaları minimuma endirin.

Qablaşdırılmış qəlyanaltılar və fast food əvəzinə bütöv, işlənməmiş qidaları seçin.

6. Maye qəbulu önəmlidir

Gün ərzində bol su içməyi təşviq edin.

Meyvə şirələrini gündə bir kiçik stəkanla məhdudlaşdırın və qablaşdırılmış şirələrdənsə təzə olanlara üstünlük verin.

7. Nümunə olun

Valideynlərinin də eyni şeyi etdiyini görəndə uşaqlar daha sağlam qidalanırlar.

Sağlam qidalanmağı bir ailə işi edin.

Uşaqların yanında abur-cubur, atışdırmalıqlar yeməyin.

8. Uşaqları yeməyin hazırlanmasına cəlb edin

Qoyun uşaqlar ərzaq alış-verişində, yemək planlaşdırmada və yemək hazırlamaqda sizə kömək etsinlər.

Bu, onları yeni qidaları sınamağa təşviq edir və sağlam vərdişlər formalaşdırır.

9. Müsbət Yemək Mühiti Yaradın

Ailənizlə birlikdə yemək yeyin.

Yemək zamanı televizor və ya digər cihazlar kimi diqqətinizi yayındıran şeylərdən çəkinin.

Yemək vaxtını döyüş meydanı deyil, əyləncəli edin.

10. Müxtəlifliyi təşviq edin

Müntəzəm olaraq yeni qidalar təqdim edin və səbirli olun; Uşaqlara yeni qida qəbul etmək üçün bir neçə dəfə təklif edin

Monotonluğun qarşısını almaq üçün meyvələri, tərəvəzləri və zülalları növbəli verin

11. Seçici qidalanmanı idarə edin

Uşaqları yeməyə məcbur etməkdən çəkinin.

Müxtəlif variantlar təklif edin və onlara seçim şansı verin.

Yaradıcı olun: yeməkləri əyləncəli formalarda təqdim edin və ya onları bir-biri ilə kombinə edin  (məsələn, makaron sousuna tərəvəz əlavə etmək).

12. Sağlam seçimlər haqqında maarifləndirin

Uşaqlara qidalanmanı sadə sözlərlə öyrədin.

Sağlam qidanın onların güclü böyüməsinə, enerjiyə sahib olmasına və sağlam qalmasına necə kömək etdiyini izah edin.

13. Sağlam olmayan mükafatları məhdudlaşdırın

Mükafat və ya cəza olaraq yeməklərdən (xüsusilə şirniyyatdan) istifadə etməyin.

Əlavə oyun vaxtı və ya kiçik oyuncaq kimi qeyri-ərzaq mükafatlarını təşviq edin.

14. Allergiyalara və tərcihlərə diqqət edin

Hər hansı bir qida allergiyası və ya dözümsüzlüyünü nəzərə alın.

Bəyənmədikləri şeylərə hörmətlə yanaşın, lakin bəzən onları bəyənmədikləri yeməkləri sınamağa təşviq edin.

15. Fiziki Fəaliyyəti təmin edin

Yaxşı qidalanmanı müntəzəm fiziki aktivlik ilə birləşdirin.

Sağlam pəhrizi tamamlamaq üçün açıq havada oyun, idman və ya hər hansı fiziki fəaliyyətə həvəsləndirin.

Yemək planlaşdırmaq üçün qısa məsləhətlər (ipucları):

Səhər yeməyi üçün ideyalar: avokado ilə tam taxıllı tost, yumurta, meyvə smuziləri, giləmeyvə ilə yulaf ezmesi.

Nahar ideyaları: Tam taxıllı sendviçlər, dürümlər, tərəvəz şorbaları və ya proteinli salatlar.

Şam yeməyi ideyaları: Qızardılmış toyuq və ya balıq, qovrulmuş tərəvəzlər, quinoa və ya tam taxıllı makaron.

Qəlyanaltı ideyaları: fıstıq əzməli alma dilimləri, qranola ilə qatıq və ya xiyar çubuqları.

Bunları etməyin:

Qablaşdırılmış/işlənmiş qidalara çox güvənmək.

Qida seçimlərini həddindən artıq məhdudlaşdırmaq, qida çatışmazlığına səbəb olur.

Yeməklər arasında daimi atışdırmalıqlara icazə vermək, əsas yeməklərdə iştahsızlığa səbəb olur.

Sağlam qidalanma təkcə uşaqların nə yediyi ilə bağlı deyil, həm də qida ilə müsbət münasibət qurmaqdır. Dəstəkləyici mühit yaratmaq və yaxşı nümunələr göstərməklə valideynlər övladlarının ömür boyu sağlam qidalanma vərdişləri ilə böyüməsini təmin edə bilərlər.