Reflüks haqqında qısa məlumat

1 yaşdan kiçik uşaqlarda reflüks, mədə içəriyinin qida borusuna geri axmasıdır. Bu vəziyyət, körpələrdə qida borusu sfinkterinin (mədə ilə qida borusu arasındakı əzələ) tam inkişaf etməməsi və ya zəif olması səbəbindən baş verir. Körpələrdə reflüks əksər hallarda fizioloji (normal) bir haldır və həyatın ilk ilində özü-özünə yaxşılaşır. Lakin bəzi hallarda reflüks patoloji bir vəziyyətə çevrilə bilər və müalicə tələb edə bilər.

Körpələrdə Reflüksün Növləri

1. Fizioloji Reflüks:
   1. Səbəb: Mədə ilə qida borusu arasındakı qapaqcığın zəifliyi.
   2. Əlamətlər: Yeməkdən sonra qusma, lakin körpənin çəki alması və inkişafı normaldır.
   3. Müalicə: Xüsusi tədbirlər tələb olunmur.

1. Patoloji Reflüks (Qastroezofageal Reflüks Xəstəliyi - GERX):
   1. Səbəb: Qida borusunun qıcıqlanması və ya zədələnməsi.
   2. Əlamətlər: Çəki artımında gerilik, narahatlıq, tez-tez qusma, tənəffüs problemləri (məsələn, öskürək, xırıltı), yeməktən imtina, iştahsızlıq.
   3. Müalicə: Müəyyən tibbi və ya cərrahi müdaxilələr tələb edilə bilər.

Reflüksün Əlamətləri

• Yeməkdən sonra tez-tez qusma və ya ağıza mədə turşusunun geri gəlməsi.
• Yemək zamanı və ya yeməkdən sonra narahatlıq və ağlama.
• Yuxu zamanı tənəffüs problemləri (məsələn, öskürək, nəfəs çatışmazlığı).
• Kilo almada çətinlik və çəki itkisi.
• Qıcqırma və ya narahatlıq hissi.

Fizioloji Reflüks üçün Tövsiyələr

1. Pozisiya Dəyişiklikləri: 
   1. Körpəni yedizdirdiktən sonra 20-30 dəqiqə dik vəziyyətdə saxlayın.
   2. Körpənin başını yuxarıda tutmaq üçün yatağın baş tərəfini bir qədər qaldırın.
2. Yemək Texnikası: 
   1. Daha kiçik porsiyalarla, lakin daha tez-tez qidalandırın.
   2. Yemək zamanı körpənin hava udmasının qarşısını almaq üçün düzgün texnikalar tətbiq edin.
   3. Yeməkdən dərhal sonra aktiv oyunlardan çəkinin.
3. Qatı Qidalar: 
   1. Yaşı və inkişafı uyğun olan körpələrdə bəzi qatı qidalar (məsələn, düyü sıyığı) reflüks əlamətlərini azalda bilər.
4. Ana Südü və Süni Süd: 
   1. Ana südü ilə qidalanmaya üstünlük verin.
   2. Süni süd istifadə edildikdə, qatılaşdırılmış formulalardan (anti-reflüks) istifadə edilə bilər.

Patoloji Reflüks Müalicəsi

1. Qidalanma Dəyişiklikləri: 
   1. Həkim təyinatına uyğun olaraq qatılaşdırılmış süd və ya xüsusi formulalar istifadə edilə bilər.
   2. Allergen qidalar (məsələn, inək südü zülalı) reflüksü artırırsa, onlar qidalanmadan çıxarıla bilər.
2. Dərman Müalicəsi:
    Həkim reflüks ciddi olduqda aşağıdakı dərmanlardan istifadəni təyin edə bilər:
   1. Antiasidlər: Mədə turşusunu azaltmaq üçün.
   2. Proton nasosu inhibitorları (PPI): Mədə turşusunun istehsalını azaltmaq üçün (məsələn, pantoprazol və ya lansoprazol).
   3. Prokinetik dərmanlar: Mədənin boşalmasını sürətləndirmək üçün.
3. Cərrahi Müdaxilə:
    Çox nadir hallarda və ciddi hallarda tətbiq olunur (məsələn, fundoplikasiya).

Reflüksdən Qorunma və Əlavə Tövsiyələr

• Körpəni qidalandırarkən həddindən artıq yedirtməkdən çəkinin.
• Körpənin mədəsinin tam dolu olduğunu hiss etdikdə əlavə yemək verməyin.
• Reflüksün ağırlaşmış formalarında mütləq pediatr və ya qastroenteroloqa müraciət edin.
• Tənəffüs problemləri və ya kilo alım azlığı varsa, bu, ciddi narahatlıq yarada biləcək bir vəziyyətin əlaməti ola bilər.

Reflüks, əksər hallarda körpənin inkişafı ilə öz-özünə keçib gedir. Lakin, narahatlıq davam edərsə və ya ciddi əlamətlər yaranarsa, erkən diaqnoz və müalicə üçün pediatra müraciət etmək vacibdir.